Transformatör soğutma sistemleri: ONAN’dan ODWF’ye
Transformatör soğutma sistemleri bir aksesuar tercihi değil, ünitenin kaç yıl yaşayacağını belirleyen tasarım kararıdır. IEC 60076-7, termik olarak iyileştirilmemiş selüloz yalıtım için referans sıcak nokta sıcaklığını 98 °C alır ve bu değerin üzerine çıkılan her 6 K’da yaşlanma hızının iki katına çıktığını tanımlar. Soğutmayı doğru kurgulamak, aynı bakır ve aynı sacla iki katı ömür almak demektir.
Sektördeki içeriklerin çoğu altı soğutma kodunu sıralayıp yalnızca ONAN’ı anlatıyor. Burada altısı da açılıyor: ONAN, ONAF, OFAF, ODAF, OFWF ve ODWF. Dört harfli kodlamanın mantığı, en çok sorulan OFAF-ODAF farkı, standardın verdiği sıcaklık artış sınırları ve her sınıfın kazan tasarımına yansıması sırayla ele alınıyor.
Metindeki sınır değerler IEC 60076 serisinden, güç bantları ise sektörde yaygın uygulama pratiğinden alınmıştır. Nereden geldiği belirtilmeyen tek bir sayı yok.
Soğutma sistemi trafonun ömrünü nasıl belirler?
Bir trafoda ısı iki kaynaktan doğar: nüve kayıpları ve sargı kayıpları. 1.000 kVA’lık bir dağıtım trafosunda toplam kayıp, AB 548/2014 ve onu değiştiren 2019/1783 sayılı düzenlemenin verimlilik kademelerine göre tam yükte 10-12 kW mertebesindedir. Bu gücün tamamı yağa geçer; yağdan çevreye atılamadığı anda sıcaklık yükselir ve faturayı yalıtım öder.
IEC 60076-7 bağıl yaşlanma hızını V = 2 üzeri ((sıcak nokta − 98) / 6) bağıntısıyla verir. Rakama dökülünce tablo nettir: 104 °C’de yaşlanma 2 kat, 110 °C’de 4 kat, 116 °C’de 8 kat hızlanır. Otuz yıllık ömür için tasarlanmış bir yalıtım sistemi sürekli 110 °C sıcak noktada çalıştığında bu ömrün dörtte birini görür.
Denklemin üç değişkeninden ikisi elinizde değildir. Kayıpları tasarım aşamasında bir yere kadar düşürürsünüz, ortam sıcaklığını hiç değiştiremezsiniz. Geriye tek kontrol edilebilir değişken kalır: ısıyı yağdan alıp dış ortama verme hızı. Soğutma sınıfı tam olarak bunu tarif eder — yağ hangi kuvvetle dolaşıyor, ısı dışarıya hangi akışkanla ve hangi kuvvetle veriliyor.
IEC 60076-2 dört harf kodlaması: hangi harf neyi söylüyor?
IEC 60076-2, sıvı yalıtımlı trafoların soğutma yöntemini dört harfle kodlar. Harfler rastgele dizilmez; ısının izlediği yolu sırayla anlatır. Önce sargıya değen sıvı, sonra o sıvının nasıl dolaştığı, sonra dışarıdaki soğutucu ortam, en son o ortamın nasıl hareket ettiği.
1. harf — iç soğutucu akışkan
- O: mineral yağ veya yanma noktası 300 °C’yi aşmayan yalıtım sıvısı
- K: yanma noktası 300 °C’nin üzerinde sıvı (doğal veya sentetik ester, silikon)
- L: ölçülebilir yanma noktası olmayan yalıtım sıvısı
2. harf — iç akışkanın dolaşımı
- N: doğal termosifon. Isınan yağ yükselir, soğuyan yağ iner. Pompa yoktur.
- F: pompa ile zorlanmış dolaşım. Yağ soğutucudan zorla geçirilir, ancak sargı kanallarına girerken serbest bırakılır; sargı içinde akış yine termosifon davranışındadır.
- D: zorlanmış ve yönlendirilmiş dolaşım. Pompadan gelen yağ, bariyerlerle doğrudan sargı kanallarının içine sokulur.
3. harf — dış soğutucu ortam
- A: hava
- W: su
4. harf — dış ortamın dolaşımı
- N: doğal konveksiyon
- F: fan veya su pompasıyla zorlanmış dolaşım
Bu mantıkla ODWF kodunu ezberlemeden okuyabilirsiniz: yağ (O), sargıya yönlendirilmiş (D), dışarıda su (W), su zorlanmış (F). Kuru tip ünitelerde sıvı olmadığı için kod iki harfe iner: AN ve AF.
ONAN: doğal yağ, doğal hava
ONAN, sargıya değen yağın termosifon etkisiyle dolaştığı, ısının kazan yüzeyi ile dalga duvar ya da radyatör üzerinden doğal hava konveksiyonuyla atıldığı sınıftır. Hareketli hiçbir parça yoktur: fan yok, pompa yok, yardımcı besleme yok.
Dolaşımı yaratan kuvvet, sıcak yağ kolonu ile soğuk yağ kolonu arasındaki yoğunluk farkıdır. Bu fark küçüktür ve yağın kazan içindeki dolaşım hızı saniyede birkaç santimetre mertebesinde kalır. Az kuvvet, çok yüzey demektir. ONAN’ın bedeli budur: aynı ısıyı atmak için en büyük soğutma yüzeyine ihtiyaç duyar.
25 kVA’dan yaklaşık 40 MVA’ya kadar geniş bir bantta ONAN uygulanır. 1.600 kVA’ya kadar olan dağıtım kademesinde yüzey genellikle kazanın kendi cidarından elde edilir; dalga derinliği tipik olarak 200-400 mm bandında seçilir ve düz sac yüzeye göre kat kat fazla temas alanı üretir. Daha büyük güçlerde ayrı radyatör grupları kazana flanşla bağlanır.
ONAN’ın gerçek üstünlüğü sessizliği değil, arıza modunun yokluğudur. Fan motoru yanmaz, pompa sızdırmaz, yardımcı besleme kesilmez. Erişimi zor şebeke noktalarında ve bakım periyodunun uzun olduğu tesislerde bu tek başına belirleyici gerekçedir.
ONAF: fanlar devreye girince ne değişir?
ONAF’ta yağ tarafında hiçbir şey değişmez; ilk iki harf hâlâ ON’dur. Değişen tek şey dışarıda havanın fanlarla zorlanmasıdır. Doğal konveksiyonda radyatör yüzeyinden geçen hava hızı 0,2-0,5 m/s mertebesindeyken, fanlı düzende bu hız 2-4 m/s’ye çıkar. Isı taşınım katsayısı hava hızıyla birlikte arttığı için aynı yüzey belirgin biçimde daha fazla ısı atar.
Buradan çift kapasite mantığı doğar: aynı aktif kısım, aynı kazan, aynı radyatör grubu. Fanlar kapalıyken ONAN, açıkken ONAF anma gücü verilir. Sektörde yaygın kademelendirme şöyledir:
- 2.500 kVA altındaki ünitelerde fan katkısı sınırlıdır, tipik kazanç %10-15
- 2,5-10 MVA bandında ONAN/ONAF oranı yaygın olarak %100/%125
- 10 MVA üzerinde %100/%133 — yani ONAN 30 MVA ise ONAF 40 MVA
- Üç kademeli ONAN/ONAF/ONAF düzeninde tipik dağılım %60/%80/%100
Fanlar termostattan veya sargı sıcaklık göstergesinden kademeli devreye alınır: ilk kademe üst yağ 55-65 °C bandında, ikinci kademe 70-75 °C civarında. Sürekli çalıştırmak yerine kademeli kontrol hem fan ömrünü hem yardımcı tüketimi düşürür. Bir radyatör fanı tipik olarak 0,25-1,5 kW çeker; 20 fanlı bir grupta yardımcı tüketim 10-20 kW’ı bulabilir.
OFAF: pompa devreye girince kazanç ve gizli sınır
OFAF’ta devreye yağ pompası girer ve yağ artık termosifonla değil, zorla dolaştırılır. Tipik bir trafo yağ pompası 15-90 m³/saat debi ve 3-15 kW güç bandında çalışır. Bu sınıf ve üzeri pratikte güç trafoları dünyasına aittir; dağıtım kademesinde nadiren karşılaşılır.
Kazanç iki yönlüdür. Birincisi, yağın soğutucudan geçiş hızı arttığı için aynı ısıyı atmaya yeten yüzey küçülür; geniş radyatör grubu yerine kompakt soğutucu bataryaları kullanılabilir ve trafonun yerleşim alanı daralır. İkincisi, üst yağ ile alt yağ arasındaki sıcaklık farkı azalır, yağ kütlesi daha homojen bir sıcaklıkta çalışır.
Ancak OFAF’ın sessiz bir sınırı vardır ve satın alma tarafında en çok atlanan nokta budur: pompa yağı kazanın içine basar, ama yağın sargı kanallarına ne kadar gireceğini garanti etmez. Yağ en az dirençli yolu seçer. Sargı blokları arasındaki geniş boşluklardan akıp geçer, dar yatay disk kanallarında ise akış zayıf kalabilir. Sonuç şudur: üst yağ sıcaklığı düşük görünür, sargı sıcak noktası beklendiği kadar düşmez.
IEC 60076-2 bu gerçeği doğrudan sınır değerlerine yansıtmıştır. Yönlendirilmemiş akışta (ON ve OF) ortalama sargı sıcaklık artışı sınırı 65 K, yönlendirilmiş akışta (OD) ise 70 K’dir. Standart, OD düzeninde sargı ile yağ arasındaki gradyanın daha küçük olduğunu kabul ettiği için ortalama sargıya daha yüksek artış izni verir.
ODAF ile OFAF farkı: yönlendirilmiş yağ akışı
ODAF ile OFAF arasındaki fark pompada değil, pompadan sonra yağın nereye gittiğindedir. İkisinde de pompa vardır, ikisinde de fan vardır. ODAF’ta ek olarak sargının içinde akış yönlendirme düzeni bulunur.
Çalışma biçimi şudur: sargı disklerinin arasına belirli aralıklarla yalıtım bariyerleri yerleştirilir. Bu bariyerler yağın düşey kanaldan doğrudan yukarı kaçmasını engeller ve akışı zikzak biçiminde yatay disk kanallarının içine zorlar. Yağ artık sargının yanından değil, içinden geçmek zorundadır.
Ölçülebilir sonuç sargı-yağ gradyanında görülür. Yönlendirilmemiş OF düzeninde sargının ortalama sıcaklığı ile ortalama yağ sıcaklığı arasındaki fark 20-25 K’ye kadar çıkabilirken, iyi tasarlanmış bir OD düzeninde bu fark 10-15 K bandına iner. Aynı üst yağ sıcaklığında sıcak nokta yaklaşık 8-10 K daha düşük olur; IEC 60076-7’nin 6 K kuralıyla birleştirildiğinde bu, yalıtım ömrünün iki katından fazla uzaması demektir.
Bedeli de vardır. Bariyerler akış direncini artırır, pompanın basma yüksekliği büyür. Sargı tasarımı ile soğutma tasarımı artık ayrılamaz: nüve, bobin ve aktif kısım imalatı ile kazan imalatı aynı termik modelin iki parçası hâline gelir. Bir de kritik işletme kısıtı doğar — yönlendirme bariyerleri doğal termosifonu da engellediği için pompası duran bir ODAF ünite kendiliğinden ONAN gibi davranmaz. OD sınıfında pompa arızası, kapasite düşürme değil yük atma gerektirir.
OFWF ve ODWF: su soğutmalı sistemler
Su, havaya göre yaklaşık 4 kat yüksek özgül ısı kapasitesine ve yaklaşık 25 kat yüksek ısı iletim katsayısına sahiptir. Aynı ısıyı atmak için gereken eşanjör hacmi, hava soğutmalı bir radyatör grubunun küçük bir kesridir. OFWF ve ODWF sınıfları bu avantajı kullanır: yağ pompayla yağ-su eşanjörüne basılır, eşanjörden geçen soğutma suyu ısıyı alır.
Bu sınıflar çoğu zaman tercih değil zorunluluktur. Yer altı trafo odaları, hidroelektrik santral kavernaları, gemi ve platform uygulamaları, çelik fabrikalarındaki ark ocağı üniteleri. Radyatör grubuna yer olmayan veya ortam havasının aşırı tozlu ya da korozif olduğu her yerde su devresi devreye girer.
Tasarımın değişmez kuralı basınç hiyerarşisidir: eşanjörde yağ tarafı basıncı su tarafı basıncından yüksek tutulur, tipik olarak 0,5-1 bar fark bırakılır. Bir boru veya conta arızasında yağın suya kaçması, suyun yağa kaçmasından kat kat ucuz bir olaydır; 20-30 ppm mertebesinde su bile yağın delinme dayanımını ciddi biçimde düşürür.
ODWF, ODAF’ın yönlendirilmiş sargı akışını su eşanjörüyle birleştirir ve en yüksek güç yoğunluğunu verir. Buna karşılık yardımcı sistem en karmaşık hâline gelir: yağ pompası, su pompası, akış rölesi, diferansiyel basınç anahtarı, su sıcaklık kontrolü ve gerektiğinde çift borulu eşanjör. Bakım takvimi artık trafonun değil, tesisin soğutma suyu kalitesinin takvimidir.
Altı soğutma sınıfının karşılaştırma tablosu
Aşağıdaki tablo altı sınıfı karar verdiren başlıklarla karşılaştırır. Güç bantları sektörde yaygın uygulama aralıklarıdır, mutlak sınır değildir; sıcaklık ve gradyan değerleri IEC 60076-2’nin sınır mantığına dayanır.
| Soğutma sınıfı | Yağ dolaşımı | Dış soğutucu | Tipik güç bandı | Soğutma elemanı | Yardımcı tüketim | Öne çıkan avantaj | Dezavantaj |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ONAN | Doğal termosifon | Doğal hava | 25 kVA – 40 MVA | Dalga duvarlı kazan veya radyatör grubu | 0 kW | Hareketli parça yok, arıza modu yok | En büyük soğutma yüzeyi, en hacimli kazan |
| ONAF | Doğal termosifon | Fanla zorlanmış hava | 2,5 – 100 MVA | Radyatör grubu + kademeli fan | Fan başına 0,25-1,5 kW | Aynı gövdeden %125-133 kapasite | Fan gürültüsü, yardımcı beslemeye bağımlılık |
| OFAF | Pompayla zorlanmış, yönlendirilmemiş | Fanla zorlanmış hava | 30 – 200 MVA | Yağ pompası + kompakt soğutucu bataryası | Pompa 3-15 kW + fanlar | Kompakt yerleşim, homojen yağ sıcaklığı | Sargı içi akış dağılımı garanti değil |
| ODAF | Pompayla zorlanmış, sargıya yönlendirilmiş | Fanla zorlanmış hava | 60 MVA ve üzeri | Pompa + yönlendirme bariyerleri + fanlı batarya | Pompa 5-22 kW + fanlar | En düşük sargı-yağ gradyanı: 10-15 K | Pompa durursa doğal dolaşım çalışmaz |
| OFWF | Pompayla zorlanmış, yönlendirilmemiş | Zorlanmış su | 100 MVA ve üzeri, kapalı hacimler | Yağ-su eşanjörü + su pompası | Yağ ve su pompaları, 10-40 kW | En küçük soğutma hacmi | Su devresi, sızıntı ve su kalitesi yönetimi |
| ODWF | Pompayla zorlanmış, sargıya yönlendirilmiş | Zorlanmış su | 200 MVA ve üzeri, generatör ve ark ocağı üniteleri | Yönlendirilmiş sargı + çift borulu eşanjör | 20 kW ve üzeri | En yüksek güç yoğunluğu | En karmaşık yardımcı sistem ve bakım planı |
Tablodan çıkan pratik okuma şudur: yukarıdan aşağı indikçe hacim küçülür, kapasite yoğunluğu artar, buna karşılık yardımcı sistem sayısı ve arıza yüzeyi büyür. Doğru sınıf en güçlü olan değil, tesisin bakım kapasitesiyle örtüşendir.
Sıcaklık artış sınırları ve ısınma deneyi
IEC 60076-2 önce normal soğutma koşullarını tanımlar: hava soğutmalı ünitelerde yıllık ortalama ortam sıcaklığı 20 °C, en sıcak ayın ortalaması 30 °C, en yüksek ortam sıcaklığı 40 °C. Su soğutmalı düzende giriş suyu sıcaklığı en fazla 25 °C alınır. Sınır değerler bu referansa göre verilir:
- Üst yağ sıcaklık artışı: 60 K
- Ortalama sargı sıcaklık artışı, yönlendirilmemiş akış (ON, OF): 65 K
- Ortalama sargı sıcaklık artışı, yönlendirilmiş akış (OD): 70 K
- Sargı sıcak nokta sıcaklık artışı: 78 K
40 °C ortam ile 78 K artış toplandığında 118 °C sıcak nokta çıkar. Bu, standardın izin verdiği uç noktadır, sürekli çalışma noktası değil. IEC 60076-7’nin yaşlanma bağıntısına göre 118 °C’de yaşlanma hızı referansın yaklaşık 10 katıdır.
Bu sınırların sahada tutup tutmadığı ısınma deneyiyle kanıtlanır. Toplam kayıp enjeksiyonu yöntemiyle ünite kısa devre edilir ve toplam kayba karşılık gelen akım verilir. IEC 60076-2:2011’de kararlı hâl ölçütü, üst yağ sıcaklık artışının saatlik değişiminin 1 K’nın altına inmesi ve bu durumun 3 saat sürmesidir. Ardından akım anma değerine düşürülür, 1 saat sonunda kaynak kesilir ve sargı direnci ölçülerek sıcaklık kesme anına geri ekstrapole edilir.
Çok kademeli soğutmada deney her kademe için ayrı yapılır. ONAN/ONAF bir ünitede hem ONAN gücünde fanlar kapalı hem ONAF gücünde fanlar açık ölçüm alınmalıdır. Tek kademeyi ölçüp diğerini hesapla geçmek, sahada sürprize açık kapı bırakır.
Soğutma sınıfı kazan ve radyatör imalatını nasıl değiştirir?
Soğutma sınıfı, trafo kazanları için hazırlanan imalat resmini ilk çizgiden itibaren değiştirir. Aynı güçteki iki ünitenin kazanı, sadece koddaki iki harf yüzünden bambaşka iki iş olur.
ONAN: yüzey kazanın kendisidir
Dağıtım kademesinde soğutma yüzeyi kazanın cidarından elde edilir. Biz dalga duvar imalatında 1,2 ve 1,5 mm ST37 sac kullanıyoruz; dalga adımı ve derinliği hem yüzey alanını hem yağ hacmini belirlediği için kesim ölçüsündeki sapma doğrudan termik performansa yansır. Ek eleman olmadığı için sızdırma noktası da azdır.
ONAF ve üzeri: flanş, konsol, titreşim
Ayrı radyatörler devreye girdiğinde iş flanş işine döner. Flanş düzlemselliği, cıvata deliği pozisyonu ve conta yatağı; kaynak sonrası çarpılma toleransı içinde kalmalıdır. Fan konsolları kazana değil radyatör gövdesine bağlandığında titreşim yorulmaya dönüşür, bu yüzden konsol kaynakları WPS’e bağlı yapılır ve EN 1090 kapsamında değerlendirilir.
OF ve OD: basınç ve akış
Pompalı sistemlerde kazan artık statik değil, basınç altında akış taşıyan bir gövdedir. Kollektör boruları, pompa flanşları ve akış rölesi bağlantıları imalat resmine girer. Kaynak kalitesi burada estetik değil emniyet konusudur: EN ISO 3834-2 kapsamında onaylı WPS/WPQR olmadan bu tip gövde üretilmez.
Her sınıfta ortak: korozyon ve sızdırmazlık
Fanlı sistemlerde hava akışı toz ve tuz taşıdığı için boya sistemi daha çok zorlanır. Yüzeyi Sa 2 1/2 seviyesinde hazırlıyor, ISO 12944 C4/C5 sınıfına göre 120 mikron kuru film uyguluyoruz. Gövde tamamlandığında hidrostatik sızdırmazlık testi ile kontrol edilir; 2.450 m² tesiste 12 kaynak istasyonu ve 120 ton/ay kapasiteyle çalışan ekibimizde 8 mühendis ve 30 işçi görev alıyor.
Doğru soğutma sınıfını seçerken sorulacak sekiz soru
Şartname yazarken sırayla cevaplanması gereken başlıklar şunlardır. Sırayı atlamak, çoğu zaman gereğinden pahalı veya gereğinden riskli bir sınıfla bitirir.
- Yük profili nedir? Sürekli %90 yükte çalışan ünite ile günün 3-4 saati tepe yapan ünite aynı sınıfı gerektirmez. Kesintili tepe yükte ONAN/ONAF çift kapasite en ekonomik çözümdür.
- Ortam sıcaklığı ne? IEC 60076-2 referansı 40 °C tepe değerdir. Ortam 50 °C’ye çıkıyorsa ya sınırlar aşağı çekilir ya bir üst sınıfa geçilir.
- Yardımcı besleme güvenilir mi? Fan ve pompa beslemesi kesilebilen bir tesiste OD sınıfı ciddi risktir; yedekli besleme ve akış rölesi zorunlu hâle gelir.
- Yerleşim alanı ne kadar? Radyatör grubu kazan çevresinde 800-1.500 mm ek gabari ister. Alan yoksa OF veya su soğutmalı çözüm konuşulur.
- Gürültü sınırı var mı? Fan kademesi devreye girdiğinde ses basıncı tipik olarak 5-10 dB(A) yükselir. Yerleşim yerine yakın tesislerde bu tek başına ONAN’ı zorunlu kılabilir.
- Aşırı yük senaryosu var mı? IEC 60076-7’ye göre planlanan aşırı yük süresi ve sıklığı, soğutma kademelerinin sayısını doğrudan belirler.
- Bakım erişimi nasıl? Yılda bir gidilebilen bir noktada fan yatağı ve pompa keçesi bakımı gerçekçi değildir.
- Soğutma suyu var mı, kalitesi ne? Su soğutmalı sınıflarda malzeme seçimi doğrudan su analizine bağlıdır; klorür içeriği yüksek suda karbon çelik boru kullanılmaz.
Sahada en sık yapılan altı hata
Soğutma sisteminin sorunları genellikle tasarımdan değil, işletme ve montaj kararlarından doğar.
- Fanları sürekli çalıştırmak. Kademeli kontrol yerine sürekli çalışma, fan yatak ömrünü kısaltır ve yılda 10-20 kW mertebesinde gereksiz yardımcı tüketim yaratır.
- Radyatör aralığını daraltmak. Radyatör panelleri arasındaki 45-60 mm bandındaki hava koridoru daraltıldığında doğal konveksiyon boğulur; ONAN kapasitesi kâğıt üzerinde kalır.
- OD ünitede pompa durunca yükü koruma. Yönlendirme bariyerleri termosifonu engellediği için pompa arızasında yük atılmalıdır. Bu, ODAF ve ODWF sınıflarının en pahalı hatasıdır.
- Duvara veya birbirine çok yakın yerleşim. Sıcak hava tahliyesi engellendiğinde ünite kendi attığı havayı yeniden emer; ortam sıcaklığı etkin olarak 5-10 °C yükselir.
- Tek kademe ısınma deneyiyle yetinmek. ONAN/ONAF üniteleri her iki kademede de ölçülmelidir.
- Su devresinde basınç hiyerarşisini denetlememek. Yağ basıncı su basıncının altına düştüğünde ilk kaçak yağa su taşır ve yalıtım sistemini toptan riske atar.
Sıkça sorulan sorular
ONAN ile ONAF arasındaki fark nedir?
İkisinde de yağ doğal termosifonla dolaşır; fark dış tarafta havanın nasıl hareket ettiğidir. ONAN’da hava doğal konveksiyonla, ONAF’ta fanlarla zorlanır. Hava hızı 0,2-0,5 m/s’den 2-4 m/s’ye çıktığı için aynı radyatör yüzeyi daha çok ısı atar. Bu sayede aynı gövde iki kapasite verir: 2,5-10 MVA bandında tipik olarak %100/%125, 10 MVA üzerinde %100/%133.
OFAF ile ODAF arasındaki fark tam olarak nedir?
İkisinde de yağ pompası ve fan vardır. Fark, pompadan çıkan yağın sargı içine girmeye zorlanıp zorlanmadığıdır. OFAF’ta yağ sargı kanallarına serbest bırakılır ve en az dirençli yolu seçer. ODAF’ta sargı diskleri arasına yerleştirilen yalıtım bariyerleri akışı zikzak biçiminde kanalların içine sokar. Sonuç sargı-yağ gradyanında görülür: OF’ta 20-25 K’ye çıkabilen fark, iyi bir OD düzeninde 10-15 K’ye iner.
Trafo soğutma kodundaki dört harf ne anlama gelir?
IEC 60076-2’ye göre sıra şudur: 1. harf sargıya değen iç soğutucu akışkan (O mineral yağ, K yanma noktası 300 °C üstü sıvı, L ölçülebilir yanma noktası olmayan sıvı), 2. harf bu akışkanın dolaşımı (N doğal, F zorlanmış, D yönlendirilmiş), 3. harf dış soğutucu ortam (A hava, W su), 4. harf dış ortamın dolaşımı (N doğal, F zorlanmış). ODWF: yağ, yönlendirilmiş, su, zorlanmış.
IEC 60076-2'ye göre izin verilen sıcaklık artışı sınırları nelerdir?
Normal soğutma koşullarında (yıllık ortalama ortam 20 °C, en yüksek 40 °C) sınırlar şöyledir: üst yağ sıcaklık artışı 60 K, ortalama sargı sıcaklık artışı yönlendirilmemiş akışta (ON ve OF) 65 K, yönlendirilmiş akışta (OD) 70 K, sargı sıcak nokta artışı 78 K. 40 °C ortamda bu, 118 °C’lik bir uç sıcak nokta değerine karşılık gelir.
Su soğutmalı OFWF veya ODWF hangi durumda seçilir?
Radyatör grubuna yer olmadığında veya ortam havası kullanılamayacak kadar tozlu ya da korozif olduğunda. Yer altı trafo odaları, hidroelektrik santral kavernaları, gemi ve platform uygulamaları ile ark ocağı üniteleri tipik örneklerdir. Suyun ısı iletim katsayısı havanın yaklaşık 25 katı olduğu için eşanjör hacmi çok küçüktür. Şart: eşanjörde yağ basıncı su basıncından 0,5-1 bar yüksek tutulmalıdır.
Soğutma sınıfı trafo kazanı imalatını nasıl değiştirir?
ONAN’da soğutma yüzeyi kazanın cidarından elde edilir; dalga derinliği ve adımı doğrudan termik performansı belirler, 1,2 ve 1,5 mm ST37 sac kullanılır. ONAF ve üzerinde iş flanş işine döner: düzlemsellik, conta yatağı ve fan konsolu titreşimi öne çıkar. OF ve OD sınıflarında kazan basınç altında akış taşıdığı için kollektör boruları ve pompa flanşları eklenir, kaynaklar EN ISO 3834-2 kapsamında onaylı WPS ile yapılır.