Kuru Tip Trafolar
Kuru tip trafolar, içinde yalıtım yağı bulunmayan; sargıları döküm epoksi reçine içine alınan ya da vakumla emprenye edilen transformatörlerdir. Yalıtım ve soğutma görevini yağ yerine katı yalıtkan ve hava üstlendiği için yağ toplama havuzu, yağ tahliye altyapısı ve yağ bakımı gerektirmezler.
Tekno Trafo, kuru tip transformatörleri proje gücüne, gerilim kademesine ve mahal koşullarına göre güçlü tedarikçi zinciriyle temin eder; ünite seçiminden devreye almaya kadar süreci takip eder.
Kuru tip transformatörlerde orta gerilim sargısı, üretici tesisinde vakum altında epoksi reçine içine dökülür; alçak gerilim sargısı ise reçine döküm ya da vakumla emprenye edilmiş (VPI) bant yalıtımla oluşturulur. Yalıtım malzemesi F sınıfı (155 °C) veya H sınıfı (180 °C) seçilir; sargı sıcaklık artışı F sınıfında 100 K, H sınıfında 125 K ile sınırlandırılır. Reçine gövde sargıyı nemden ve tozdan ayırır, kısmi deşarj seviyesini düşük tutar ve kısa devre kuvvetlerine karşı tek parça mekanik direnç sağlar.
Seçimde IEC/EN 60076-11’e göre tanımlanan çevre (E), iklim (C) ve yangın davranışı (F) sınıfları belirleyicidir: nem ve yoğuşma için E2, −25 °C ortam sıcaklığında çalışma, nakliye ve depolama için C2, iç mekân uygulamalarında F1 aranır. F1 sınıfı; alev yürütmeyen, duman yoğunluğunu ve zehirli gaz salımını asgari düzeyde tutan malzeme yapısını tanımlar. Bu nedenle insan yoğunluğu yüksek kapalı mekânlarda kuru tip üniteler tercih edilir.
Kuru tip ünite, aynı güçte yağlı eşdeğerine göre genellikle daha yüksek yüksüz ve yüklü kayba sahiptir; gövde hacmi de büyüktür. Kazanç verimde değil toplam mahal ihtiyacındadır. Dış mekânda kuru tipin IP korumalı muhafaza ihtiyacı ilk yatırımı ve havalandırma gereksinimini artırır; saha tipi köşk ve direk tipi uygulamalarda yağlı tip dağıtım trafoları çoğunlukla daha ekonomik kalır.
Muhafaza sınıfı mahal ile birlikte belirlenir: trafo odasında IP00 açık tip, mekanik koruma gereken alanlarda IP21–IP31 sac muhafaza, toz ve su püskürmesine açık ortamlarda IP54 kullanılır. Fan grubuyla birlikte sipariş edilen ünitelerde zorlanmış hava soğutma (AF), doğal soğutmalı (AN) anma gücünün yaklaşık %140’ına kadar yüklenmeye izin verir; bunun için oda havalandırma debisinin de artırılması gerekir. Tekno Trafo; trafo, muhafaza, koruma rölesi ve PTC termistör veya PT100 sensör dahil tüm kalemleri tek elden temin eder. Talep halinde proje danışmanlığı ve anahtar teslim taahhüt kapsamında montaj, devreye alma ve saha testleri yürütülür.
Tipik Kullanım Alanları
- Hastane ve sağlık kampüsleri — düşük yangın yükü ve kesintisiz besleme
- Alışveriş merkezleri, oteller ve yüksek katlı ofis binaları
- Metro, tünel ve havalimanı gibi kapalı ulaşım yapıları
- Veri merkezleri ve UPS beslemeli kritik yük odaları
- Yangın yönetmeliği gereği iç mekânda yağlı trafoya izin verilmeyen projeler
Teklif İçin İletilmesi Gereken Bilgiler
- Anma gücü (kVA) ile primer ve sekonder gerilim kademeleri (kV)
- Bağlantı grubu ve kısa devre gerilimi uk (%)
- Çevre, iklim ve yangın sınıfı talebi: E2 / C2 / F1
- Muhafaza sınıfı ve soğutma tipi: AN veya AN/AF
- Sıcaklık koruma rölesi, sensör tipi ve gerilimsiz (off-circuit) kademe bağlantısı tercihleri
Çalışma Prensibi
Kuru tip transformatörde yalıtım ve soğutma görevini yağ değil, katı yalıtkan ile hava üstlenir. Sargıda oluşan ısı, doğal hava akımıyla (AN) veya fan destekli zorlanmış hava akımıyla (AF) doğrudan ortama atılır. Bu nedenle serbest hava dolaşımı ve trafo odasında tanımlı havalandırma debisi, ünite seçimi kadar önemlidir.
Sunduğumuz Avantajlar
- 2017’den beri trafo sektöründe saha tecrübesi
- Güçlü tedarikçi zinciriyle marka bağımsız ünite seçimi
- Trafo, muhafaza, koruma rölesi ve aksesuarda tek elden tedarik
- 8 kişilik mühendislik kadrosuyla mahal, çevre ve yangın sınıfı uygunluk kontrolü
- Stok ve termin takibi, tek irtibat noktası
- Montaj, devreye alma ve saha testlerinde teknik destek
Kuru tip trafonun avantajları
- Yangın güvenliği — F1 sınıfı: Yalıtım yağı bulunmadığı için yangın yükü düşüktür. F1 sınıfı üniteler alev yürütmez; yanma sırasında duman yoğunluğu ve zehirli gaz salımı asgari düzeyde tutulur. Kaçış yollarına yakın mahallerde belirleyici olur.
- Yağ altyapısı gerektirmez: Yağ toplama havuzu ve yağ tahliye hattı kurulmaz. Trafo odasının inşai işleri ve projenin toplam mahal ihtiyacı azalır.
- Yüke yakın kurulum: Ünite kat trafo odasına veya besleyeceği ana dağıtım panosunun yanına konumlandırılabilir; kablo boyu, kablo kesiti ve gerilim düşümü düşer.
- Bakım kolaylığı: Yağ numunesi alma, yağ analizi ve filtreleme işlemleri yoktur. Periyodik bakım ağırlıklı olarak toz temizliği, bağlantı torklarının kontrolü, yalıtım direnci ölçümü ve sıcaklık koruma sisteminin testinden oluşur.
- Düşük çevresel risk: Sızıntı kaynaklı toprak ve su kirlenmesi riski oluşmaz, yağ bertaraf süreci gündeme gelmez. Çevre yönetim sistemi işleten tesisler için ek yükümlülük doğmaz.
Sıkça sorulan sorular
Kuru tip trafonun kurulacağı odada havalandırma nasıl boyutlandırılır?
Kuru tip ünite, yüksüz ve yüklü kayıplarının tamamını ısı olarak odaya bırakır. Hava debisi bu toplam kayba ve odada izin verilen sıcaklık artışına göre hesaplanır; tek bir standart değer yoktur.
- Taze hava menfezi alt kotta, çıkış menfezi karşı duvarda üst kotta konumlanır.
- Fanlı (AF) çalışma seçilecekse debi, AN değerine göre yeniden hesaplanmalıdır.
- Menfez alanı, panjur ve filtre kayıpları düşülerek net alan üzerinden verilir.
Oda ölçüsünü ve kayıp değerlerini iletirseniz uygunluğu mühendislik kadromuz kontrol eder.
IP korumalı muhafaza içine alınan kuru tip trafonun anma gücü düşer mi?
Evet, muhafaza hava dolaşımını kısıtladığı için sargı sıcaklık artışı yükselir ve ünite genellikle bir miktar düşürülmüş güçte kullanılır. Düşüş oranı muhafaza tipine, menfez alanına ve fan olup olmamasına bağlıdır; üretici, trafo ile muhafazayı birlikte değerlendirerek beyan eder.
Bu nedenle trafo ve muhafazayı ayrı ayrı değil, tek paket olarak temin ediyoruz. IP21 ile IP31 arası sac muhafazalarda kayıp sınırlıdır; IP54 gibi kapalı gövdelerde fan grubu ya da bir üst güç kademesi gündeme gelir.
Kuru tip trafoda kademe ayarı nasıl yapılır, yük altında değiştirilebilir mi?
Dağıtım tipi kuru trafolarda kademe ayarı, orta gerilim sargısının reçine gövdesinden çıkan bara uçlarındaki cıvatalı köprülerin yerinin değiştirilmesiyle yapılır. Bu gerilimsiz (DETC) bir bağlantıdır; ayar yalnızca trafo enerjisiz ve topraklanmışken değiştirilir.
- Tipik ayar aralığı ±%5, adım %2,5’tir.
- Üç fazın da aynı kademede olduğu, çevirme oranı ölçümüyle teyit edilir.
Yük altında kademe gerekiyorsa OLTC’li özel imalat konuşulur; kademe değiştirici tipleri trafo aksesuarları sayfamızda ayrıntılı anlatılıyor.
Sıcaklık koruması için PTC termistör mü PT100 mü seçmeliyiz?
İkisi farklı iş yapar. PTC termistör, fabrikada belirlenmiş bir eşiğe geldiğinde direnci ani yükselen anahtar gibi çalışır; sıcaklığı sayısal olarak okumaz, yalnızca alarm ve açma sinyali üretir. PT100 ise direnci sıcaklıkla orantılı değiştiği için sürekli değer verir, gösterge ya da SCADA üzerinden izlenebilir.
- Sensörler üç sargıya ve genellikle nüveye yerleştirilir.
- Kademeler tipik olarak fan devreye alma, alarm ve açma şeklinde ayrılır.
Röle ve sensörü trafoyla birlikte tedarik ediyoruz.
Şantiyede uzun süre bekleyen kuru tip trafo enerjilendirilmeden önce ne yapılmalı?
Reçine gövde yüzeyinde biriken toz ve nem, yüzeysel kaçak akıma ve kısmi deşarja yol açabilir. Enerji vermeden önce sargı yüzeyleri kuru basınçlı hava ya da temiz bezle temizlenir, yalıtım direnci ölçülür ve bağlantı torkları kontrol edilir.
- Yalıtım direnci düşük çıkarsa ünite kurutulmadan enerjilendirilmez.
- Depolama, C2 sınıfının izin verdiği koşullarda ve yoğuşmasız ortamda yapılmalıdır.
- Çevirme oranı ve sargı direnci ölçümleriyle nakliye hasarı da elenir.
Kuru Tip Trafolar için
teklif alın
Projenizin gücünü, gerilim kademesini ve mahal koşullarını iletin; uygun kuru tip transformatör için muhafaza ve aksesuar seçenekleriyle fiyat ve termin teklifi hazırlayalım.