Trafo Aksesuarları
Trafo aksesuarları, bir dağıtım veya güç transformatörünün çalışması, korunması ve izlenmesi için gövdeye monte edilen yardımcı ekipmanların tümüdür: kademe değiştiriciden buşinge, koruma rölesinden vana grubuna kadar. Bu kalemleri üretmiyor, tedarikçi zincirimizle temin ediyoruz.
Aksesuar seçimini trafo tipi belirler; hermetik ve genleşme depolu trafolarda kullanılan koruma ve nefes alma ekipmanları birbirinden farklıdır.
Bir transformatörün elektriksel performansı nüve ve sargı tasarımıyla belirlenir, sahadaki güvenilirliği ise büyük ölçüde aksesuar seçimine bağlıdır. Düşük akım sınıfındaki bir alçak gerilim buşingi bağlantı noktasında ısınmaya yol açar, uygun olmayan bir koruma rölesi arızayı erken haber vermez.
Akyurt’taki üretim hattımız gövde tarafını kapsar: trafo kazanı, dalga duvar, radyatör ve aktif kısım imalatı kendi tesisimizde yapılır. Aksesuar kalemleri bu kapsamın dışındadır ve tedarik yoluyla sağlanır; böylece gövde imalatı ile aksesuar tedariki tek dosyada toplanır.
Tedarik ettiğimiz ekipmanlar müşteri şartnamesine ve ilgili IEC standartlarına göre seçilir: trafo tarafında IEC 60076, buşinglerde IEC 60137, kademe değiştiricilerde IEC 60214-1. Buşing gerilim ve akım sınıfı, kademe sayısı, röle kontak yapısı ile vana ve flanş ölçüleri sipariş öncesinde yazılı teyit edilir. Ekipman listesi netleşmemiş projelerde danışmanlık desteği veriyoruz; devredeki trafolarda yenileme ve yedek parça talepleri de karşılanır.
Trafo Tipine Göre Aksesuar Farkı
- Hermetik trafo: kazan atmosfere kapalıdır, nem tutucu bulunmaz; koruma ve yağ seviyesi izleme DGPT2 veya DMCR rölesiyle sağlanır.
- Genleşme depolu trafo: konservatör hava alıp verir; nefes yolunda silikajelli nem tutucu, koruma hattında Buchholz rölesi, konservatörde kadranlı yağ seviye göstergesi bulunur.
- Basınç emniyet valfi, termometre ve vana grupları her iki yapıda da kullanılır.
Çalışma Prensibi
Aksesuarlar trafonun yalıtım sistemini üç eksende korur: yağın atmosferle temasını yöneterek nemi dışarıda tutar, sıcaklık ve basıncı ölçülebilir sınırlar içinde denetler, arıza belirtisini kontak sinyaline çevirir. Yağ ısındığında genleşir, soğuduğunda çeker; bu hacim değişimi hermetik trafoda dalga duvarın esnemesiyle, genleşme depolu trafoda konservatörün nefes almasıyla karşılanır.
Sunduğumuz Avantajlar
- Gövde imalatı ve aksesuar tedariki tek muhatap üzerinden
- 2017’den beri trafo sektöründe saha deneyimi
- Trafo tipine göre doğru ekipman eşleştirmesi
- Şartname ve çizime birebir uyum kontrolü
- Stok ve termin takibi
- Montaj ve devreye alma desteği
Tedarik ettiğimiz aksesuarlar
Kademe Değiştirici
Sargının farklı noktalarından çıkış alarak çevirme oranını değiştirir, şebeke gerilimindeki sapmalarda sekonder gerilimi anma değerine yaklaştırır. Dağıtım trafolarında 5 kademeli tipler yaygındır; adım %2,5, toplam ayar aralığı ±%5’tir (±2×%2,5). Küçük güçlerde 3, geniş ayar gereken uygulamalarda 7 kademeli tip kullanılır. Gerilimsiz (enerjisiz) tip DETC olarak anılır, konumu yalnızca trafo enerjisizken değiştirilir; yük altında kademe gereken yerlerde OLTC tercih edilir.
Yağ Seviye Göstergesi
Konservatördeki yağ seviyesinin dışarıdan okunmasını sağlar. Manyetik kuplajlı kadranlı modeller ibreyle gösterir ve alarm kontağı seçeneği sunar; prizmatik (cam borulu) tipler doğrudan görsel okuma verir.
Nem Tutucu
Silikajel dolgulu gövde, trafonun içeri çektiği havayı adsorpsiyon yoluyla kurutur; nem silikajel taneciklerinde tutulur, yağın su kapması önlenir. Doygunluk arttıkça silikajelin rengi değişerek bakım zamanını gösterir.
Buşing (İzolatör)
Sargı uçlarını kazan kapağından yalıtımlı biçimde dışarı taşıyan çıkış izolatörleridir; gövde porselen veya kompozit olabilir. Aynı güçte gerilim yükseldikçe akım düşer (S = √3 × U × I); bu nedenle alçak gerilim buşingleri yüksek akım sınıflarında, yüksek gerilim buşingleri daha düşük akım sınıflarında seçilir. 1,2 kV buşingler kabaca 250–5.000 A, 52 kV buşingler yaklaşık 250–2.000 A aralığını kapsar.
Basınç Emniyet Valfi
Kazan içindeki basınç iç arıza veya ani gaz oluşumu nedeniyle eşik değeri aştığında valf açar, fazla basıncı dışarı boşaltır; kazan gövdesi ve kaynak dikişleri kalıcı deformasyondan korunur. Basınç normale döndüğünde valf kapanır, kontaklı modeller açma anında sinyal üretir.
Koruma Rölesi
Hermetik trafolarda DGPT2 veya DMCR tipi röleler kullanılır; yağ sıcaklığını, yağ seviyesini, gaz birikimini ve iç basıncı tek gövdede izleyip alarm ve açma kontağı verir. Genleşme depolu trafolarda kazan ile konservatör arasındaki boruya Buchholz rölesi takılır; yavaş gelişen arızalarda biriken gazı, ani arızalarda yağ akışını algılar.
Termometre ve Termometre Cebi
Yağ üst sıcaklığı doğrudan ölçülür; sargı sıcaklığı ise akım trafosu beslemeli termal görüntü yöntemiyle dolaylı belirlenir. Kontaklı tipler ayarlanabilir eşiklerde alarm ve açma sinyali üretir, soğutma grubunu devreye alır. Sensör kazana kaynatılan termometre cebine yerleşir; prob yağla doğrudan temas etmediğinden yağ boşaltmadan değiştirilebilir.
Vana ve Flanş
Radyatör bağlantı hatlarındaki kelebek vanalar ile dolum, boşaltma ve numune alma hatlarındaki küresel vanaları ve bağlantı flanşlarını kapsar. Numune alma vanası kazanın alt bölgesinden periyodik yağ analizi için alım yapar. Flanş anma çapı ve delik düzeni DIN ölçülerinde, proje çizimine göre teyit edilir.
Sıkça sorulan sorular
Buşing siparişi verirken hangi bilgileri iletmemiz gerekiyor?
Akım sınıfı tek başına yeterli değildir. Doğru eşleştirme için şu kalemleri istiyoruz:
- Anma gerilimi ve anma akımı, IEC 60137’ye göre.
- Gövde malzemesi: porselen ya da kompozit silikon.
- Montaj yüzeyindeki flanş çapı, delik sayısı ve delik dairesi.
- Kirli, tuzlu veya tozlu ortamda çalışacaksa istenen sürünme mesafesi.
- İç bağlantı şekli ve kapak üzerindeki eksen ölçüleri.
Kapak delik düzenini kazan çizimiyle birlikte teyit ediyoruz; kazan imalatı kendi tesisimizde yapıldığı için uyumsuzluk sipariş öncesinde yakalanır.
Nem tutucudaki silikajel ne zaman değiştirilir, yeniden kullanılabilir mi?
Silikajel doyduğunda rengi değişir: kobalt klorürlü tiplerde maviden pembeye, kobaltsız tiplerde turuncudan renksize döner. Dolgunun yaklaşık üçte biri renk değiştirdiğinde yenilenmesi gerekir.
Doymuş silikajel atılmak zorunda değildir; üreticinin belirttiği sıcaklıkta fırınlanarak nemi alınır ve tekrar kullanılır. Kontrol sırasında alt kısımdaki yağ kabının seviyesine de bakılmalıdır; yağ azaldığında hava silikajele filtresiz ulaşır ve dolgu hızla doyar. Renk değişimi hiç olmuyorsa hava yolu tıkalı demektir.
Buchholz rölesi gaz alarmı verdiğinde ne yapmalıyız?
Birinci kademe (gaz birikimi) alarmdır, ikinci kademe (yağ akışı) açma verir. Alarm geldiğinde trafo hemen devre dışı bırakılmaz; önce rölenin gözetleme camından toplanan gazın miktarına ve rengine bakılır.
- Renksiz gaz genelde devreye alma sonrası kalan havadır.
- Sarı, gri ya da yanıcı gaz iç arıza belirtisidir; trafo enerjisiz bırakılır.
- Gaz ve yağ numunesi alınıp analiz ettirilir.
Tekrarlayan alarmlarda röle, vana konumu ve boru eğimi de kontrol edilmelidir.
Basınç emniyet valfi varken ayrıca koruma rölesine gerek var mı?
İkisi aynı arızanın farklı sonuçlarıyla ilgilenir. Basınç emniyet valfi mekanik bir tahliye elemanıdır; basınç eşiği aştığında açar ve kazan gövdesi ile kaynak dikişlerinin kalıcı deformasyonunu önler, ancak arızayı önceden haber vermez.
Koruma rölesi ise izleme görevindedir: hermetik trafoda DGPT2 yağ sıcaklığını, seviyesini, gaz birikimini ve basıncı kontak sinyaline çevirir; genleşme depolu trafoda bu işi Buchholz üstlenir. Yavaş gelişen arıza yalnızca röleyle yakalanır. İkisi birbirinin yerine geçmez, birlikte kullanılır.
Termometre cebi veya numune alma vanası trafo üretildikten sonra eklenebilir mi?
Eklenebilir ama pahalı bir iştir. Termometre cebi ve vana nipelleri kazana kaynatılan parçalardır; sonradan eklemek yağın boşaltılmasını, kapağın açılmasını, kaynak işlemini ve ardından hidrostatik sızdırmazlık testinin tekrarını gerektirir.
Bu nedenle cep, vana ve flanş yerlerinin kazan çiziminde baştan tanımlanmasını istiyoruz. Kazan imalatı Ankara’daki kendi tesisimizde yapıldığı için bu bağlantı noktaları seri üretim aşamasında açılır; ayrıntılar trafo kazanı sayfamızda yer alıyor.
Trafo Aksesuarları için
teklif alın
Aksesuar listenizi iletin; gerilim ve akım sınıflarına göre eşleştirilmiş fiyat ve termin teklifini hazırlayalım.