Trafo Kazanı

Kazanın ilk görevi yalıtım yağını sızdırmaz biçimde tutmaktır; yalıtım sisteminin dielektrik dayanımı yağın nem ve partikülden korunmasına bağlıdır, havayla temas ayrıca yağın oksitlenerek yaşlanmasını hızlandırır. İkinci görev ısı transferidir: nüve ve sargılarda açığa çıkan kayıp güç, yağın doğal dolaşımıyla cidara taşınır ve buradan havaya verilir. Üçüncü görev mekanik korumadır; kazan nakliye titreşimini ve kısa devre kuvvetlerinin aktif kısma bindirdiği zorlanmayı karşılar. Kapak, buşing kaideleri, termometre cebi, kaldırma kulakları ve — genleşme depolu tiplerde — Buchholz bağlantısı kazan üzerine oturur.

Kazan üretiminde belirleyici olan, çizime birebir uyumdur. Sac kalınlıkları, kaynak ağzı biçimleri, delik konumları ve tolerans aralıkları üretim öncesinde teyit ediliyor; kaynak sonrası kapak sızdırmazlık yüzeyi ile buşing delik eksenleri yeniden ölçülüyor. Aktif kısmın kazana oturması ve kapak contasının homojen sıkışması bu kontrollere bağlıdır.

Ankara’daki trafo kazanı üretim hattımız kesim, büküm, kaynak, test, yüzey hazırlığı ve boya adımlarından oluşuyor. Sac levhalar CNC plazma tezgâhında kesiliyor; gövde birleştirmeleri 12 kaynak istasyonunda gazaltı kaynak yöntemleriyle yapılıyor ve kaynak işleri EN ISO 3834-2 kapsamında yürütülüyor. Tamamlanan her kazan hidrostatik sızdırmazlık testine alınıyor; kazan belirlenen basınçta bekletilirken bütün kaynak dikişleri sızıntı yönünden kontrol ediliyor. Testi geçen gövde ISO 8501-1’e göre Sa 2½ seviyesinde kumlanıyor ve toplam 120 mikron kuru film kalınlığında boyanıyor.

Kazanlar, yağın genleşmesini karşılama biçimine göre ikiye ayrılır. Hermetik kazanda gövde tamamen kapalıdır; sıcaklıkla artan yağ hacmi esnek dalga duvarın açılmasıyla karşılanır ve yağ hava ile temas etmediği için nem alma ve oksitlenme riski ortadan kalkar. Genleşme depolu (konservatörlü) kazanda fazla hacim kapak üstündeki depoya alınır; depo silikajelli nem alıcı ile havalandırılır ve Buchholz rölesi depo ile kazan arasındaki bağlantı borusuna yerleşir. Soğutma yüzeyi ise güce ve kayıp değerine göre seçilir: küçük güçlerde düz cidar yeterlidir, orta güçlerde dalga duvarlı kazanlar tercih edilir. Kayıp arttığında cidar yüzeyi yetersiz kalır; bu noktada radyatörlü kazanlar kullanılır.

Trafo kazanının fonksiyonları

• Yalıtım yağını sızdırmaz biçimde muhafaza etmek, yağın nem, toz ve oksijenle temasını kesmek.
• Nüve ve sargılarda açığa çıkan kayıp ısıyı yağ dolaşımıyla cidara taşıyıp dış ortama vermek.
• Aktif kısmı nakliye darbelerine, titreşime ve kısa devre kuvvetlerine karşı mekanik olarak korumak.
• Sıcaklıkla değişen yağ hacmini dalga duvar esnemesi veya genleşme deposu üzerinden karşılamak.
• Kapak, buşingler, koruma rölesi (genleşme depolusunda Buchholz, hermetikte DGPT2), termometre cebi, kaldırma kulakları ve tekerlek gibi ekipmanlarla topraklama noktalarını taşımak.

Soğutucu tipine göre kazanlar

• Soğutucusuz (düz cidarlı) kazan: Kaybı küçük, düşük güçlü trafolarda ısı doğrudan düz gövde yüzeyinden atılır; ek soğutma elemanı içermediği için yapı yalın, kaynak dikişi sayısı düşüktür.
• Dalga duvarlı kazan: 0,8–1,2 mm sacın preste oluklandırılmasıyla soğutma yüzeyi kat kat büyür; kanatlar yağ genleşmesini de karşıladığı için hermetik uygulamaların standart çözümüdür.
• Radyatörlü kazan: Cidara vanalı ya da kaynaklı bağlanan presli sac paneller yüksek güçte gereken geniş soğutma yüzeyini sağlar, gerekirse fanla takviye edilir (ONAF).
• Boru soğutuculu kazan: Gövdeye kaynaklanan çelik borular soğutma yüzeyini artırır ve yağın doğal dolaşımına ek yol sağlar; mekanik dayanımıyla zorlu saha koşullarında tercih edilir.