Güç Trafoları
Güç trafoları; iletim ve dağıtım şebekesi arasında veya büyük tüketicilerin ana giriş noktasında enerji dönüşümünü sağlayan, güçleri MVA mertebesindeki yağlı tip transformatörlerdir. Genellikle genleşme depolu, radyatörlü ve ONAN/ONAF soğutmalıdır.
Tekno Trafo bu grubu tedarik kalemi olarak sunar: şartnameye uygun ürünü güçlü tedarikçi zincirimizle temin eder, imalat ve test sürecini takip eder, devreye alma aşamasında destek veririz.
Güç trafosu ile dağıtım trafosu arasındaki fark yalnızca boyut değil, şebekedeki görevdir. Dağıtım trafoları orta gerilimi alçak gerilime düşürerek aboneye enerji verir; tipik güçleri 25–2.500 kVA aralığındadır, çoğunlukla ONAN soğutmalıdır ve gerilimsiz kademe değiştirici taşır. Güç trafoları ise indirici merkezlerde veya yüksek kurulu güçlü tesislerin girişinde çalışır; genellikle 36 kV ve üzeri gerilim sınıflarında, MVA mertebesinde güçlerdedir ve çoğunlukla yük altında kademe değiştirici (OLTC) taşır. ONAN/ONAF olarak tasarlanan ünitelerde fan kademesi devreye girdiğinde ONAN anma gücünden ONAF anma gücüne çıkılır. Konutlarda güç trafosu bulunmaz; binaya enerji veren ekipman, köşk veya trafo binasındaki dağıtım trafosudur.
Bir güç trafosu; aktif kısım (nüve ve sargılar), yağ dolu ana tank, genleşme deposu, radyatör grubu ve koruma ekipmanlarından oluşur. Yükle ısınan yağ tank içinde yükselir, radyatör kanatlarında soğuyarak tabana döner. Buchholz rölesi, termometreler, basınç tahliye vanası ve yağ seviye göstergesi standart koruma setindedir.
Tipik uygulama alanları enerji iletim ve indirici merkezler, organize sanayi bölgelerinin ana besleme noktaları, çimento, demir-çelik ve kâğıt gibi sanayi tesisleri, GES ve RES şalt binaları ile maden projeleridir. Yenilenebilir enerji sahalarında değişken yüklenme, sargı sıcaklığını ve kademe değiştirici ömrünü seçimde belirleyici kılar.
Tekno Trafo bu grupta çözüm ortağı olarak çalışır. Kendi tesisimizde ürettiğimiz trafo kazanı, dalga duvar ve radyatörlerden gelen mekanik tecrübe, teklif aşamasında konstrüksiyon detaylarının ve test şartlarının doğru yorumlanmasını sağlar. Montaj, bağlantı ve devreye alma işleri taahhüt kapsamında yürütülür; şartname hazırlığı ve ekipman seçimi için danışmanlık desteği verilir.
Rutin ve Tip Testleri (IEC 60076)
- Sargı direnci ölçümü, tüm kademelerde çevirme oranı ve polarite kontrolü
- Boşta çalışma kaybı, boşta akım, kısa devre kaybı ve empedans ölçümleri
- Uygulanan (ayrı kaynaklı) gerilim, kısmi deşarj ölçümlü indüklenmiş gerilim (IVPD) ve yıldırım darbe (LI) testleri
- Yalıtım direnci, tan δ ve yağın delinme dayanımı ölçümleri
- Sıcaklık artış deneyi, gürültü ölçümü ve tank sızdırmazlık kontrolü
Tedarik Sürecinde İzlediğimiz Adımlar
- Tek hat şeması ve şartname incelemesi, eksik verilerin netleştirilmesi
- Güç, gerilim sınıfı ve soğutma tipine göre tedarikçi eşleştirmesi ve termin teklifi
- İmalat takibi, fabrika kabul testine (FAT) katılım ve devreye alma desteği
Çalışma Prensibi
Güç trafosu, ortak bir silisli sac nüve üzerinde manyetik olarak bağlanan primer ve sekonder sargılarla çalışır; tur sayısı oranı gerilimi dönüştürürken güç, kayıplar dışında korunur. Sargı ve nüvede açığa çıkan ısı yalıtım yağına, oradan radyatör yüzeylerine aktarılır: doğal sirkülasyonda ONAN, fanlar çalıştığında ONAF soğutma elde edilir. Yük altında kademe değiştirici (OLTC), şebeke gerilimindeki dalgalanmalara karşı sekonder gerilimi enerji kesmeden sabit tutar.
Sunduğumuz Avantajlar
- 2017’den beri trafo sektöründe saha ve tedarik tecrübesi
- Güçlü tedarikçi zinciriyle şartnameye uygun ürün eşleştirmesi
- 8 kişilik mühendis kadrosuyla şartname ve teknik uygunluk değerlendirmesi
- Fabrika kabul testi takibi ve test raporlarının teslimi
- Trafo, orta gerilim ekipmanı ve aksesuarda tek elden tedarik
- Stok ve termin takibi, sahada devreye alma desteği
Seçim kriterleri
- Güç ve yüklenme profili: Anma gücü; tepe yük, günlük yüklenme eğrisi ve gelecekteki kapasite artışı birlikte değerlendirilerek belirlenir. Kayıp kapitalizasyonu uygulanan projelerde boşta ve yük kayıpları toplam maliyeti etkiler.
- Gerilim sınıfı ve yalıtım seviyesi: Anma gerilimleri ve karşılık gelen darbe dayanım (BIL) seviyesi birlikte tanımlanır; aynı güçteki trafonun 36 kV ve 170 kV sınıfındaki boyutu belirgin farklılık gösterir.
- Vektör grubu ve nötr noktası: YNd11 veya Dyn11 gibi bağlantı grupları faz kaymasını ve paralel çalışma uygunluğunu belirler; nötrün doğrudan mı, direnç üzerinden mi topraklanacağı koruma koordinasyonuyla kararlaştırılır.
- Soğutma tipi ve yüklenme kabiliyeti: ONAN doğal sirkülasyonla, ONAF fanlarla soğutur; OFAF’ta yağ pompayla, hava fanla zorlanır; yağın sargı kanallarına yönlendirildiği ODAF büyük güçlerde tercih edilir. Fanlı kademe, ONAN anma gücünün üzerinde kapasite gereken tesislerde ikinci bir anma gücü sağlar.
- Kademe değiştirici tipi: Gerilim regülasyonu sık gerekiyorsa yük altında (OLTC), sabit besleme koşullarında gerilimsiz tip tercih edilir. Kademe aralığı ve adım sayısı şebeke gerilim değişimine göre seçilir.
- Kısa devre dayanımı ve koruma: Bağlantı noktasının kısa devre gücü, sargı kuvvetlerine dayanım hesabının girdisidir. Buchholz, sıcaklık ve basınç korumalarının alarm ve açtırma kademeleri devreye alma öncesinde tanımlanır.
Sıkça sorulan sorular
Yük altında kademe değiştirici mi, gerilimsiz tip mi seçmeliyim?
Karar, gerilim regülasyonunun ne sıklıkta gerektiğine bağlıdır. Yükü gün içinde büyük salınım gösteren indirici merkezlerde, güneş ve rüzgâr santrali bağlantılarında veya uzun hat sonunda beslenen tesislerde yük altında kademe değiştirici gerekir; enerji kesmeden regülasyon yapar. Yük profili sabit ve şebeke gerilimi kararlıysa gerilimsiz tip yeterlidir, hem ilk yatırımı hem bakımı daha düşüktür. Yük altında tip seçilirse kontak aşınması, sürücü mekanizması bakımı ve çalıştırma sayısı takibi planlanmalıdır.
ONAF soğutma gücü ne kadar artırır, fanlar ne zaman devreye girer?
Aynı aktif kısım ve radyatör grubu, fanlar çalıştığında tipik olarak yüzde 25 ile 33 arasında daha yüksek güce izin verir; etikette 20/25 MVA gibi çift anma gücünün yazılmasının nedeni budur. Fanlar genellikle üst yağ sıcaklığının veya sargı sıcaklık göstergesinin ayarlanan eşiği aşmasıyla otomatik devreye girer, sıcaklık düşünce durur. ONAF gücü sürekli kullanılacaksa fan besleme panosu, yedekli fan grubu ve alarm kontakları şartnameye yazılmalıdır.
FAT sırasında özellikle neye bakmalıyım?
FAT, rutin testlerin yerinde izlendiği son kontrol noktasıdır. Sargı direnci, çevirme oranı ve polarite, boşta kayıp, kısa devre kaybı, empedans ile uygulanan ve indüklenen gerilim testleri IEC 60076 kapsamında yapılır. Ölçülen kayıpların garanti değerlerle kıyaslanması kritiktir: IEC 60076-1 toplam kayıpta yüzde 10, tek bir kayıp bileşeninde yüzde 15 tolerans tanır. Etiket bilgisi, vektör grubu, buşing markaları ve koruma ekipmanı seri numaraları da şartnameyle karşılaştırılmalıdır.
Güç trafosu sahaya nasıl sevk ediliyor, indirmede nelere dikkat edilmeli?
MVA mertebesindeki trafolar genellikle radyatörler, genleşme deposu ve buşingler sökülü, tank içi kuru hava veya azotla doldurulmuş halde sevk edilir. Nakliyede darbe kaydedici takılması ve varışta kaydın okunması gerekir; eşiği aşan darbe, aktif kısımda yer değiştirme anlamına gelebilir. İndirmede yalnızca kaldırma kulakları kullanılır, tank yan yatırılmaz. Yerleşim sonrası yağ dolumu vakum altında yapılır, dinlendirme süresi bitince yalıtım ölçümleri tekrarlanır.
Devreye aldıktan sonra hangi periyodik bakımlar gerekiyor?
Yıllık bakım programı şu kalemleri içerir:
- Yağdan numune alıp delinme dayanımı, nem ve çözünmüş gaz analizi (DGA) yaptırmak
- Buchholz rölesi, basınç tahliye vanası ve sıcaklık göstergelerinin fonksiyon kontrolü
- Nem alıcıdaki silika jelin renk kontrolü, gerektiğinde değişimi
- Radyatör yüzeyleri ile fan gruplarının temizliği ve yağ sızıntısı taraması
- Topraklama direnci ölçümü ve bağlantı sıkılığı kontrolü
DGA sonucundaki gaz eğilimi, arızayı gövde açılmadan haber veren en güvenilir göstergedir.
Güç Trafoları için
teklif alın
Projenizin güç, gerilim sınıfı ve soğutma tipi bilgilerini iletin; fiyat ve termin teklifini hazırlayalım.