Jeneratörler
Jeneratör, mekanik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren makinedir. Bu tanım enerjinin kaynağından bağımsızdır; hidroelektrik ve rüzgâr santrallerindeki jeneratörler de aynı ilkeyle çalışır. Dizel jeneratör gruplarında iş bölümü nettir: motor mekanik gücü üretir, alternatör bu gücü elektriğe çevirir.
Tekno Trafo olarak dizel, doğal gazlı ve benzinli jeneratör gruplarını güçlü tedarikçi zincirimizle temin ediyoruz. Tesisin yük profiline uygun gücün belirlenmesinden devreye alma anına kadar süreci tek elden yürütüyoruz.
Jeneratör grubu tek bir cihaz değil, ortak şasi üzerinde birleştirilmiş bir makine setidir. Motor ile alternatör eksenel hizada kaplinle bağlanır ve titreşim takozları üzerinden çelik şasiye oturur; günlük yakıt deposu çoğunlukla bu şasinin içine yerleştirilir. Kontrol panosu gerilim, frekans, yağ basıncı, soğutma suyu sıcaklığı ve akü şarj gerilimini izler; sınır dışına çıkan değerde grubu durdurur. Dış ortamdaki gruplarda kabin, hava koşullarına karşı koruma ve gürültü denetimini birlikte sağlar.
Yedek güç ve sürekli güç, aynı makinenin iki farklı kullanım biçimidir; ISO 8528-1 bunları yedek güç (ESP) ve sürekli güç (PRP) olarak tanımlar, her biri için ayrı etiket değeri verir. Yedek güçte grup yalnızca şebeke kesildiğinde ve yıl içinde sınırlı saat çalışır; sürekli güçte şebekeden bağımsız ana kaynaktır. Otomatik transfer şalteri (ATS) şebeke gerilimini sürekli izler; kesintide motoru çalıştırır, alternatörün gerilimi ve frekansı anma değerlerine oturduğunda yükü jeneratöre aktarır, şebeke döndüğünde yükü şebekeye geri aktarır, motoru soğuma süresi sonunda durdurur.
Hastanelerde ameliyathane ve yoğun bakım devrelerinde, veri merkezlerinde kesintisiz güç kaynaklarının akü süresini aşan kesintilerde, fabrikalarda hat duruşunun maliyetli olduğu üretimlerde jeneratör grubu zorunlu hâle gelir. Şantiyelerde ve tarımsal sulama tesislerinde şebeke çoğu zaman hiç bulunmaz; grup burada yedek değil ana kaynaktır. Enerjinin geçici olarak bir noktaya taşınması gereken projelerde jeneratör grupları, mobil trafo merkezleri ile birlikte planlanır.
Tedarik ettiğimiz her grup için yük hesabını, kablo kesiti ve koruma seçimini, egzoz ve havalandırma güzergâhını proje aşamasında değerlendiriyoruz. Jeneratör panosundan dağıtım panolarına uzanan hat, iç tesisat uygulamaları kapsamında tek sorumlulukla kurulabiliyor; devreye almada sorumluluk sınırı belirsiz kalmıyor.
Jeneratör Grubunun Bileşenleri
- Motor: sabit devirde çalışır, devir regülatörü yük değiştiğinde bu devri korur.
- Alternatör: kutup sayısı çıkış frekansını, AVR ise çıkış gerilimini belirler.
- Şasi ve titreşim takozları: iki makineyi hizada tutar, titreşimin zemine geçişini sınırlar.
- Yakıt deposu: seviyesi sensörle izlenir, düşük seviyede panoda uyarı oluşur.
- Kontrol panosu: çalıştırma, izleme ve koruma işlevlerini toplar, ATS ile haberleşir.
- Kabin ve susturucu: koruma sınıfı ve ses basıncı seviyesi seçim ölçütüdür.
Tedarik Kapsamımız
- Kabinli ve kabinsiz dizel jeneratör grupları
- Doğal gazlı jeneratör grupları
- Küçük güçlerde benzinli jeneratör grupları
- ATS panoları, senkronizasyon ve paralel çalışma altyapısı
- Harici yakıt tankı, blok ısıtıcı ve akü şarj cihazı
Çalışma Prensibi
Jeneratör grubunda enerji dönüşümü iki kademelidir. Motor, yakıttaki kimyasal enerjiyi mile aktarılan mekanik enerjiye çevirir. Aynı mile bağlı alternatörün rotoru dönerken oluşan manyetik alan, stator sargılarında gerilim indükler. Çıkış geriliminin frekansı motor devri ile alternatörün kutup sayısına bağlıdır; 50 Hz için 4 kutuplu alternatör 1.500 d/dk, 2 kutuplu alternatör 3.000 d/dk sabit devirde çalışır. Bu devrin yük değişimlerinde sabit kalması motor regülatörünün görevidir.
Sunduğumuz Avantajlar
- Güçlü tedarikçi zinciriyle marka bağımsız seçenek sunumu
- Jeneratör, ATS panosu ve tamamlayıcı ekipmanda tek elden tedarik
- Stok durumu ve termin takibinin proje boyunca raporlanması
- 8 mühendisten oluşan teknik kadroyla proje aşamasında güç ve yük hesabı
- Ankara ve çevre illerde devreye alma, yük ve ATS fonksiyon testi desteği
- ISO 9001 kalite yönetim sistemiyle yürütülen tedarik süreci
Seçim kriterleri
- Güç ve yük profili: Jeneratör gücü kVA (görünür güç) ve kW (aktif güç) olarak birlikte verilir; etiket değerleri genellikle 0,8 güç katsayısına göre tanımlanır. Motorların yol alma akımı anma akımının 6–7 katına çıkabilir, UPS gibi doğrusal olmayan yükler harmonik akımla alternatörde ek ısınma yaratır; seçilen güç toplam kurulu gücün üzerinde kalır.
- Yakıt tipi: Dizel gruplar yüksek güçte ve şebekesiz sahalarda öne çıkar; doğal gazlı gruplar hat bağlantısı olan tesislerde yakıt depolama yükünü kaldırır, benzinli gruplar küçük güçlerde tercih edilir.
- Beklenen çalışma süresi: Günlük deponun hacmi, grubun yakıt ikmali olmadan çalışabileceği süreyi belirler; uzun kullanımda harici tank ve otomatik yakıt transferi planlanır.
- Ses seviyesi ve kabin tipi: Yerleşime yakın kurulumlarda susturuculu kabin, 7 m mesafede ölçülen ses basıncı seviyesi (dB(A)) üzerinden seçilir; iç mekânda egzoz ve havalandırma güzergâhı belirleyici olur.
- Devreye girme biçimi: Manuel çalıştırma seyrek kullanımda yeterlidir; kesintinin saniyeler içinde karşılanması gereken tesislerde ATS panosu, kritik yüklerde senkronizasyon ve paralel çalışma altyapısı gerekir.
Sıkça sorulan sorular
Jeneratör, tesisin trafosuyla nasıl birlikte çalışır; bağlantı noktası neresi?
Yaygın kurulumda jeneratör alçak gerilim tarafındadır: trafonun alçak gerilim çıkışıyla jeneratör çıkışı ana dağıtım panosunda transfer şalterinde buluşur, yük yalnızca birinden beslenir. Orta gerilim jeneratörlerinde ya da uzun mesafede grup, kendi yükseltici trafosuyla orta gerilim barasına bağlanır. Hangi çözümün seçileceğini yedeklenecek yükün konumu, kablo mesafesi ve tesisin bara mimarisi belirler; bu, proje aşamasında netleştirilir.
Trafomuz 1.000 kVA ise jeneratörü de aynı güçte mi seçmeliyiz?
Hayır. Trafo anma gücü tesisin şebeke bağlantı kapasitesidir, kesinti anında beslenecek gerçek yük değildir. Doğru yol, yedeklenecek pano ve devre listesinin çıkarılması, bu listedeki eşzamanlı yükün hesaplanmasıdır. Aydınlatma ve ofis yükleri çoğu tesiste yedeklenmez; ameliyathane, sunucu odası, soğuk hava deposu gibi kritik hatlar yedeklenir. Jeneratör bu toplam üzerinden, ISO 8528’e göre yedek güç (ESP) etiket değeriyle seçilir.
ATS panosunda şebekeye geri besleme nasıl engelleniyor?
Transfer şalteri, şebeke ve jeneratör kaynaklarının aynı anda kapanmasını fiziksel olarak imkânsız kılar. İki katman kullanılır: mekanik kilit, iki şalterin birlikte kapanmasını mandalla engeller; elektriksel kilit ise kumanda devresinde yardımcı kontaklarla aynı işi yapar. Bu düzen olmadan jeneratör gerilimi şebeke hattına kaçar ve hatta çalışan ekip için ölümcül risk oluşturur. Nötr iletkeninin transfer edilip edilmeyeceği topraklama sistemine göre belirlenir.
Jeneratör kapalı hacme kurulacaksa havalandırma ve egzoz neye göre planlanır?
Üç değer belirleyicidir. Taze hava girişi, radyatör fanının hava debisine göre boyutlandırılır; panjur ve filtre direnci bu debiyi düşürdüğü için kesit buna göre büyütülür. Sıcak hava atışı ayrı kanalla dışarı verilir ve girişe geri dönmemelidir. Egzoz hattında toplam karşı basınç, motor üreticisinin verdiği sınırın altında kalmalıdır; dirsek sayısı ve boru çapı bu hesaba girer. Yakıt deposunun havalandırması ayrıca projelendirilir.
Devreye almada yük testi şart mı, boşta çalıştırmak yeterli değil mi?
Boşta çalıştırma yalnızca motorun çalıştığını gösterir; devir regülatörünün ve AVR’nin yük değişimine tepkisi hakkında bilgi vermez. Kabul testi kademeli yükleme ile yapılır: yük bankası veya gerçek tesis yüküyle kademe kademe yüklenir, her kademede gerilim, frekans, yağ basıncı ve soğutma suyu sıcaklığı kaydedilir. Ayrıca ATS’nin transfer ve geri transfer süreleri ölçülür. Uzun süre düşük yükte çalışan dizel motorlarda yanmamış yakıt birikmesi görülür.
Jeneratörler için
teklif alın
Tesisinizin yük profiline uygun jeneratör grubu ve ATS çözümü için teklif talebinizi iletin.